Όταν πεθαίνει ένα αγαπημένο πρόσωπο: Το χρονικό διαχείρισης του πένθους. (4ο μέρος)

Το «αν ίσως..» μας κάνει να βρίσκουμε λάθος στον εαυτό μας και σε αυτό που «νομίζουμε» ότι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Μπορεί ακόμη και να διαπραγματευτούμε με τον πόνο. Θα κάνουμε τα πάντα για να μην νιώσουμε τον πόνο αυτής της απώλειας. Παραμένουμε στο παρελθόν, προσπαθώντας να διαπραγματευτούμε την έξοδό μας από την πληγή.

  1. Διαπραγμάτευση

Πριν από μια απώλεια, φαίνεται ότι θα έκανες τα πάντα, αρκεί το αγαπημένο σου πρόσωπο να μπορούσε να σωθεί. «Σε παρακαλώ Θεέ», παζαρεύεις, «δεν θα θυμώσω ποτέ ξανά στον σύντροφό μου αν τον αφήσεις να ζήσει». Μετά από μια απώλεια, η διαπραγμάτευση μπορεί να λάβει τη μορφή μιας προσωρινής εκεχειρίας. «Τι θα συμβεί αν αφιερώσω το υπόλοιπο της ζωής μου στο να βοηθήσω τους άλλους; Τότε μπορώ να ξυπνήσω και να συνειδητοποιήσω ότι όλα αυτά ήταν ένα κακό όνειρο;»

Χανόμαστε σε έναν λαβύρινθο από δηλώσεις «Εάν κάνω αυτό…» ή «Αν ίσως γίνει εκείνο…». Θέλουμε να επιστρέψει και να αποκατασταθεί η ζωή όπως ήταν πριν. Θέλουμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω για να μπορέσουμε να βρούμε τον όγκο νωρίτερα, να αναγνωρίσουμε την ασθένεια πιο γρήγορα, να σταματήσουμε το ατύχημα… Έστω να γινόταν… Αν μόνο….., Αν….!

Η ενοχή είναι συχνά ο σύντροφος της διαπραγμάτευσης.

Το «αν ίσως..» μας κάνει να βρίσκουμε λάθος στον εαυτό μας και σε αυτό που «νομίζουμε» ότι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Μπορεί ακόμη και να διαπραγματευτούμε με τον πόνο. Θα κάνουμε τα πάντα για να μην νιώσουμε τον πόνο αυτής της απώλειας. Παραμένουμε στο παρελθόν, προσπαθώντας να διαπραγματευτούμε την έξοδό μας από την πληγή.

Τα οφέλη της διαπραγμάτευσης

Η διαπραγμάτευση μπορεί μερικές φορές να είναι ένας τρόπος να ξεφύγεις από τον πόνο, μια απόσπαση της προσοχής από τη θλιβερή πραγματικότητα της απώλειας. μια στιγμιαία ασυνείδητη ανακούφιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να βοηθήσει το μυαλό να περάσει από τη μια κατάσταση απώλειας στην άλλη. Μπορεί να είναι ένας ενδιάμεσος σταθμός που δίνει στον ψυχισμό μας τον απαραίτητο χρόνο που χρειάζεται προκειμένου να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα. Η διαπραγμάτευση μπορεί να καλύψει τα κενά στα οποία κυριαρχούν γενικά τα έντονα συναισθήματά μας καθώς συνεχίζει να υποφέρει από απόσταση. Μας επιτρέπει να πιστεύουμε ότι μπορούμε να αποκαταστήσουμε την τάξη στο χάος που έχει κυριαρχήσει.

Μελλοντικές διαπραγματεύσεις

Μετά από έναν θάνατο, η διαπραγμάτευση συχνά μετακινείται από το παρελθόν στο μέλλον. Μπορούμε να παζαρέψουμε ότι θα δούμε τους αγαπημένους μας ξανά στον παράδεισο. Μπορεί να διαπραγματευτούμε για μια ανάπαυλα από ασθένειες στην οικογένειά μας ή να ζητήσουμε να μην επισκεφθούν τα αγαπημένα μας πρόσωπα άλλες τραγωδίες. Μια μητέρα που χάνει ένα παιδί μπορεί να διαπραγματευτεί ότι τα άλλα παιδιά της παραμένουν ασφαλή και υγιή.

Καθώς προχωράμε στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, το μυαλό αλλάζει τα γεγονότα του παρελθόντος ενώ διερευνά όλες αυτές τις δηλώσεις «τι θα γινόταν αν…» και «αν μόνο γινόταν αυτό…». Δυστυχώς, το μυαλό αναπόφευκτα καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα: η τραγική πραγματικότητα είναι ότι το αγαπημένο μας πρόσωπο έχει φύγει πραγματικά. Μια για πάντα.

Γράφει η  Μαίρη Προκοπίου-Δέδε

Μαίρη Προκοπίου-Δέδε

Η Μαίρη Προκοπίου-Δέδε είναι απόφοιτη Κοινωνική Λειτουργός και ζει μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας.  Κατέχει μεταπτυχιακό δίπλωμα στην «Οργάνωση & Διαχείριση Ανακουφιστικής & Υποστηρικτικής Φροντίδας Χρονίων Πασχόντων» της Ιατρικής Αθηνών ενώ βρίσκεται στο 3ο έτος Ειδίκευσης στην Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία υπό την ευθύνη του ΙΨΕΠΑ στη Λευκωσία. Το 2011 απέκτησε το δίπλωμα εξ’αποστάσεως μετεκπαίδευσης του ΕΚΠΑ στην Συμβουλευτική Εξαρτήσεων και το 2021 ολοκλήρωσε την ετήσια μετεκπαίδευσή της στην Παιδοψυχολογία του Πανεπ. Αιγαίου.

Από το 2012 εργάζεται ως Συντονίστρια Κλινικών Μελετών στο Α΄ Παθολογικό – Ογκολογικό Τμήμα ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας» ενώ είναι Επιστημονική Συνεργάτης της Επιστημονικής Εταιρείας «Ελληνική Ογκολογική Εκπαίδευση & Πράξη» (ΕΛ.Ο.Ε.Π.). Στο παρελθόν έχει εργαστεί στην ΜΚΟ «Πνοή Αγάπης» και σε πλήθος άλλων οργανώσεων και υπηρεσιών.

Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια ως μέλος οργανωτικής & επιστημονικής επιτροπής αλλά και ως ομιλήτρια, ενώ είναι η επιστημονικά υπεύθυνη της ετήσια Ψυχοκοινωνικής Ημερίδας στην Ογκολογία που διενεργείται από την εταιρεία ΕΛ.Ο.Ε.Π.

Είναι μία εκ των συγγραφέων της ελληνικής έκδοσης «Οδηγός Επιβίωσης Ασθενών με καρκίνο» ενώ δημοσιεύσεις της υπάρχουν σε ελληνικά και αγγλόφωνα περιοδικά.

Εργασίες της έχουν επίσης αναρτηθεί εγχώρια σε συνέδρια της ΕΟΠΕ και σε διεθνή συνέδρια της EAPC, MASCC/ISOO και IPOS.

Στον ελεύθερο χρόνο της ασχολείται με το Pilates και τη Yoga.

 

Βιβλιογραφία:

-Life lessons: Two experts on death and dying teach us about the mysteries of life and living. APA (7th ed.) Citation. Kübler-Ross, E., & Kessler, D. (2000)

-On grief and grieving: Finding the Meaning of Grief through the Five Stages of Loss». APA (6th ed.) Kubler-Ross, E., & Kessler, D. (2005)

-The Needs of the Dying: A Guide for Bringing Hope, Comfort and Love to Life’s Final Chapter, 10th anniversary ed. David Kessler. HarperCollins: New York, N.Y.2007